Sống Lagom ở Việt Nam – Ứng dụng thế nào cho người hiện đại?

Trong vài năm trở lại đây, Lagom – triết lý sống “vừa đủ” của người Thụy Điển – được nhiều người Việt Nam quan tâm như một gợi ý để cân bằng cuộc sống. Giữa guồng quay công việc, áp lực kinh tế và nhịp sống đô thị dày đặc, Lagom xuất hiện như lời nhắc nhẹ nhàng rằng hạnh phúc không nằm ở việc có thật nhiều, mà ở việc dùng đủ, sống đủ và cảm nhận đủ. Nhưng Lagom vốn sinh ra từ Bắc Âu, liệu có thể phù hợp với người Việt, trong một bối cảnh văn hóa và khí hậu hoàn toàn khác?

Lagom – triết lý vừa đủ nhưng không tối giản cực đoan

Lagom không phải chủ nghĩa tối giản thuần túy, càng không phải lối sống tiết kiệm khắc khổ. Người Thụy Điển dùng Lagom như cách giữ nhịp sống hài hòa: làm việc vừa phải, tiêu dùng chừng mực, quan hệ xã hội đủ ấm nhưng không quá tải.

Điều cốt lõi là không để bản thân rơi vào cực đoan. Không ép mình phải bỏ hết đồ đạc, không buộc phải ăn uống đơn sơ, không chạy theo xu hướng tối giản như một tiêu chí thành tích. Lagom là “vừa đủ cho mình”, khác nhau với mỗi người, nhưng giống nhau ở tinh thần cân bằng.

Khi được áp dụng vào Việt Nam – nơi nhịp sống nhanh, chi tiêu chịu tác động mạnh từ kinh tế và văn hóa hiếu khách đậm tính cộng đồng – Lagom đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt, không bê nguyên mẫu Bắc Âu vào đời sống bản địa.

Trong tiêu dùng: chọn đúng nhu cầu, không chạy theo hào nhoáng

Ở đô thị Việt Nam, người trẻ dễ rơi vào vòng xoáy tiêu dùng: nâng cấp smartphone liên tục, tích trữ đồ công nghệ, mua sắm theo xu hướng mạng xã hội. Lagom gợi ý cách tiếp cận khác: mua thứ cần, không phải thứ người khác có.

Điều này không chỉ giúp tiết kiệm tài chính mà còn giảm áp lực sở hữu. Một chiếc điện thoại dùng trọn vẹn vài năm, một bộ quần áo có thể phối nhiều kiểu, hay một món đồ gia dụng bền và dễ sửa – đó chính là Lagom theo phiên bản Việt.

Xu hướng tiêu dùng bền vững, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, chọn sản phẩm thân thiện môi trường cũng đang phát triển mạnh ở Việt Nam. Đây là nền tảng để Lagom trở thành phong cách tiêu dùng lâu dài, không chỉ là trào lưu.

Trong công việc: năng suất không đến từ làm nhiều mà từ làm đủ

Tăng ca và sự bận rộn từng được xem như thước đo của sự chăm chỉ. Nhưng những năm gần đây, nhiều người trẻ Việt Nam bắt đầu nhìn nhận lại: làm việc liên tục không đồng nghĩa với hiệu quả, và kiệt sức không phải là niềm tự hào.

Lagom trong công việc hướng đến nhịp độ bền vững hơn: phân chia thời gian hợp lý, đặt mục tiêu vừa sức, không để công việc lấn át hoàn toàn đời sống cá nhân. Một buổi café ngắn giữa giờ để thư giãn, giống fika của người Thụy Điển, có thể giúp tinh thần sáng suốt hơn.

Ngay cả các doanh nghiệp Việt Nam cũng bắt đầu quan tâm đến cân bằng công việc – cuộc sống, triển khai giờ làm linh hoạt, tạo điều kiện làm việc từ xa và chú trọng sức khỏe tinh thần của nhân sự. Đây là dấu hiệu cho thấy Lagom đang len vào văn hoá công sở một cách tự nhiên.

Trong mối quan hệ: thân vừa đủ, tôn trọng ranh giới

Văn hóa Việt Nam coi trọng sự gắn kết cộng đồng, đôi khi dẫn đến cảm giác “bị quá tải” trong các mối quan hệ: quá nhiều cuộc hẹn, quá nhiều nghĩa vụ xã hội, quá nhiều kỳ vọng từ gia đình.

Lagom mang lại một góc nhìn khác: các mối quan hệ tốt đẹp không được đo bằng số lượng hoạt động chung, mà bằng mức độ thoải mái tinh thần. Giữ khoảng cách vừa đủ, lắng nghe nhau đúng mực và tôn trọng ranh giới cá nhân có thể giúp quan hệ bền vững hơn.

Điều này phù hợp với thế hệ trẻ Việt Nam hiện nay – những người ưu tiên chất lượng hơn hình thức. Họ không ngại từ chối các cuộc gặp khi cần nghỉ ngơi, và không xem sự xa cách vừa phải là bất lịch sự, mà là sự tôn trọng chính mình.

Trong tài chính cá nhân: bớt kỳ vọng, thêm an toàn

Áp lực kiếm tiền khiến nhiều người Việt loay hoay trong guồng quay tích lũy. Lagom không phủ nhận động lực tài chính, nhưng khuyến khích tiếp cận khôn ngoan hơn: chi tiêu cân đối, tiết kiệm đều đặn và không vay mượn quá sức.

Thay vì tính toán liên tục để sở hữu nhiều hơn, Lagom nhấn mạnh việc tạo cảm giác an toàn: có quỹ dự phòng, tiêu dùng đúng nhu cầu, không đặt bản thân vào tình thế rủi ro. Đây là điểm đặc biệt phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam, nơi chi phí sinh hoạt đang tăng nhưng mức độ ổn định tài chính cá nhân chưa cao.

Trong không gian sống: thoáng, sáng và vừa đủ tiện nghi

Người Thụy Điển chuộng nội thất gọn gàng, nhiều ánh sáng, vật liệu tự nhiên. Người Việt hoàn toàn có thể ứng dụng Lagom trong nhà của mình mà không cần theo đuổi phong cách Bắc Âu 100%.

Ưu tiên ánh sáng tự nhiên, loại bỏ đồ đạc ít sử dụng, giữ nhà cửa nhẹ mắt và thông thoáng – những điều này phù hợp với khí hậu nhiệt đới, vốn dễ bí bách nếu không gian quá nhiều vật dụng.

Lagom trong nhà ở Việt Nam còn có ý nghĩa thực tế: tiết kiệm điện, giảm chi phí sửa chữa và tạo không gian thư giãn giữa nhịp sống bận rộn.

Trong sức khỏe tinh thần: tìm sự cân bằng giữa im lặng và kết nối

Cuộc sống hiện đại gây áp lực lớn lên sức khỏe tinh thần. Người Việt ngày càng tìm đến thiền, yoga, chạy bộ, đọc sách – những hoạt động mang tinh thần Lagom: nuôi dưỡng sự tĩnh lặng nội tâm.

Lagom không yêu cầu chậm lại hoàn toàn, mà giúp điều chỉnh nhịp sống: làm việc chăm chỉ nhưng biết nghỉ, sống kết nối nhưng không hòa tan, đạt được mục tiêu nhưng không đánh mất bản thân.

Sự cân bằng này phù hợp với những người trẻ đang chịu áp lực từ mạng xã hội, nơi thành công thường gắn liền với tốc độ. Lagom nhắc họ rằng chậm hơn một chút không phải thất bại, mà là cách sống bền vững hơn.

Lagom kiểu Việt – sự linh hoạt trong văn hoá bản địa

Lagom không thể bê nguyên từ Thụy Điển sang Việt Nam mà phải biến đổi theo thực tế sống. “Vừa đủ” của người Bắc Âu có thể khác “vừa đủ” của người Việt.

Trong bối cảnh đô thị Việt Nam, Lagom có thể là việc chọn cafe một buổi sáng để thư giãn, giữ nhịp làm việc đều đặn, không chạy theo thành tích ảo.
Trong gia đình, Lagom có thể là bữa cơm đơn giản nhưng ấm áp, không cần quá nhiều món.
Trong tiêu dùng, Lagom là việc ưu tiên bền, an toàn, phù hợp.

Bản chất của Lagom không nằm ở hình thức, mà ở cảm giác: cảm giác mình đang sống đúng nhịp, đúng khả năng và không đánh mất bản thân giữa guồng quay hiện đại.

Chrissy Le