Bạn đọc thân mến,

Cuốn sách bạn đang cầm trên tay không chỉ là một cuốn sách viết về Geely, về Lý Thư Phúc hay về sự trỗi dậy của một tập đoàn ô tô Trung Quốc. Với tôi, đây còn là một phần trong hành trình gần hai mươi năm học tập, làm việc, quan sát và suy ngẫm về Trung Quốc, về cách người Trung Quốc làm kinh doanh, xây dựng doanh nghiệp, đối diện thất bại và từng bước bước vào những ngành công nghiệp tưởng như nằm ngoài khả năng của họ.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về Trung Quốc bắt đầu từ năm 1997,khi tôi còn là một cậu bé. Năm đó,bố tôi- một kỹ sư xây dựng, có chuyến đi công tác dài ngày tại Trung Quốc. Khi trở về, ông kể cho tôi nghe về những gì mà ông đã chứng kiến ở đất nước đó: công trường, đô thị, nhịp xây dựng, sự thay đổi và một cảm giác rất rõ rằng Trung Quốc đang chuyển động với tốc độ mạnh mẽ. Những câu chuyện ấy gieo vào lòng tôi một sự tò mò ban đầu. Lúc bấy giờ, tôi chưa thể hiểu hết Trung Quốc là một quốc gia như thế nào, càng không thể hình dung nổi sau này mình lại có duyên gắn bó với đất nước ấy suốt nhiều năm.Nhưng ấn tượng đầu tiên đó đã hằn sâu vào tâm trí tôi suốt một thời gian dài.

1

Năm 2008, tôi đến Trung Quốc học ngôn ngữ tại Bắc Kinh. Sau đó, tôi tiếp tục theo học thạc sĩ ngành Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Vũ Hán. Những năm tháng sống và học tập tại Trung Quốc giúp tôi nhìn nhận đất nước này không chỉ qua lăng kính của sách báo hay những con số tăng trưởng khô khan, mà bằng chính nhịp sống thật, con người thật, doanh nghiệp thật và những chuyển động kinh tế đang diễn ra từng ngày. Tôi chứng kiến cách các thành phố mở rộng, cách các khu công nghiệp hình thành, cách các thương hiệu nội địa từng bước vươn lên, và cách một thế hệ doanh nhân Trung Quốc mang trong mình tinh thần rất đặc biệt: luôn tìm đường, luôn thử, luôn sửa, luôn tiến về phía trước.

Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, tôi đã có niềm đam mê đặc biệt với việc nghiên cứu mô hình kinh doanh. Tôi thích tìm hiểu vì sao một doanh nghiệp có thể lớn lên từ xuất phát điểm rất nhỏ, vì sao một người bình thường có thể trở thành nhà sáng lập của một tập đoàn lớn, vì sao có những công ty thất bại rồi biến mất, trong khi có những công ty sau mỗi lần vấp ngã lại trở nên mạnh hơn. Trong quá trình ấy, tôi đọc rất nhiều về các doanh nghiệp Trung Quốc, từ những tập đoàn công nghệ, sản xuất, bán lẻ, bất động sản cho đến công nghiệp ô tô. Geely là một trong những cái tên khiến tôi chú ý từ rất sớm.

Điều làm tôi ấn tượng ở Geely không chỉ là việc tập đoàn này sản xuất ô tô. Điều đáng kinh ngạc hơn chính là cách họ bước chân vào ngành công nghiệp này. Lý Thư Phúc không xuất thân từ một tập đoàn quốc doanh lớn, không có nền tảng kỹ thuật ô tô bài bản, cũng không được dọn sẵn một lối đi trong ngành. Ông bắt đầu từ những công việc rất nhỏ, từ thợ chụp ảnh, sản xuất phụ tùng tủ lạnh, vật liệu trang trí, xe máy, rồi mới bước vào ngành sản xuất ô tô. Ông là một người ngoài cuộc đúng nghĩa, nhưng lại dám bước vào một cuộc chơi vốn được xem là dành cho những người có giấy phép, công nghệ, vốn lớn và hậu thuẫn mạnh hơn rất nhiều.

Chính tinh thần ấy khiến tôi ngưỡng mộ Lý Thư Phúc. Ở ông hội tụ ba phẩm chất đặc biệt:sự thực dụng của một người đi lên từ kinh doanh thực tế, sự liều lĩnh của một kẻ ngoại đạo không chấp nhận đứng ngoài cuộc chơi lớn, và sự bền bỉ của một tư duy hiểu rằng muốn đi xa thì phải không ngừng học hỏi. Ông từng nói về ô tô bằng một cách rất giản dị, thậm chí gây tranh cãi. Nhưng phía sau sự giản dị ấy là một tinh thần đáng suy ngẫm: đừng để sự phức tạp của một ngành làm mình sợ đến mức không dám bắt đầu. Geely đã bắt đầu như vậy, thô sơ, nhiều lỗi, nhiều nghi ngờ, nhưng vẫn bắt đầu.

Tôi cũng đặc biệt quan tâm đến cách Geely sử dụng các thương vụ sáp nhập để tạo ảnh hưởng. Việc Geely mua Volvo không chỉ là một tin tức kinh doanh. Nó là một dấu mốc trong tư duy của thế hệ doanh nhân Trung Quốc. Trước đó, nhiều người quen nhìn doanh nghiệp Trung Quốc như những nhà sản xuất giá rẻ, những người học theo, những người đi sau. Nhưng thương vụ Volvo cho thấy một tham vọng khác: doanh nghiệp Trung Quốc không chỉ muốn bán hàng ra thế giới, mà muốn học tiêu chuẩn toàn cầu, sở hữu thương hiệu quốc tế, quản trị tài sản công nghiệp phương Tây và dùng mua bán, sáp nhập như một con đường để tái tạo năng lực.

Từ Volvo đến Lotus, Proton, Daimler và những thương hiệu khác, Geely cho thấy một mô hình đáng suy nghĩ: mua lại không phải để khoe quy mô, mà để học. Học về an toàn, thiết kế, hiệu năng, thị trường khu vực, quản trị đa văn hoá và cách vận hành một tập đoàn toàn cầu. Cách làm ấy đã tạo ảnh hưởng đến một thế hệ doanh nhân Trung Quốc. Nó khiến nhiều người nhận ra rằng toàn cầu hoá không chỉ là xuất khẩu sản phẩm, mà là khả năng bước vào hệ thống tiêu chuẩn của thế giới, hấp thụ năng lực của thế giới và tái tạo năng lực bên trong doanh nghiệp của mình.

Một khía cạnh khác ở Geely khiến tôi suy nghĩ nhiều là triết lý “mãi mãi giữ tinh thần khởi nghiệp”. Geely không đứng yên trong thành công cũ. Khi xe giá thấp giúp công ty sống sót nhưng bắt đầu làm suy yếu hình ảnh thương hiệu, Geely tự vượt qua chính mình bằng Tuyên ngôn Ninh Ba. Khi phụ thuộc động cơ Toyota trở thành rủi ro sống còn, Geely tự phát triển động cơ. Khi muốn bước vào tiêu chuẩn quốc tế, Geely mua Volvo nhưng vẫn giữ nguyên tắc “Geely là Geely, Volvo là Volvo”. Khi hệ sinh thái nhiều thương hiệu trở nên phức tạp và có nguy cơ tiêu hao nội bộ, Geely lại tái cấu trúc, nhấn mạnh tập trung, tích hợp và phối hợp chiến lược. Một doanh nghiệp như vậy không chỉ lớn lên nhờ mở rộng, mà còn lớn lên nhờ biết tự sửa mình và tự làm mới.

Tôi viết cuốn sách này không phải để ca ngợi Geely như một biểu tượng hoàn hảo. Geely cũng có những giai đoạn thô sơ, sai lầm, mở rộng quá nhanh, sản phẩm lỗi, thương hiệu chồng lấn và nhiều lần phải trả giá. Nhưng chính vì không hoàn hảo, câu chuyện về Geely mới đáng đọc. Nó cho ta thấy một doanh nghiệp không cần bắt đầu từ vị trí lý tưởng mới có thể đi xa. Điều quan trọng là có dám bắt đầu hay không, có học được từ sai lầm hay không, có đủ kỷ luật để nâng cấp hay không, và có dám phủ định chính công thức từng giúp mình thành công hay không.

Với tôi, Geely không chỉ là một câu chuyện về ô tô Trung Quốc. Đây là một trường hợp điển hình về tinh thần doanh nhân trong một nền kinh tế đang trỗi dậy. Đó là câu chuyện của một người ngoài cuộc bước vào cuộc chơi lớn. Câu chuyện của một doanh nghiệp tư nhân tìm đường giữa thị trường và chính sách. Câu chuyện của một thương hiệu giá rẻ cố gắng vượt qua định kiến để xây dựng chất lượng. Câu chuyện của một tập đoàn biết dùng sáp nhập để học và tái tạo năng lực. Và cũng là câu chuyện của một tổ chức luôn phải tự hỏi: sau thành công hôm nay, điều gì đang trở thành giới hạn của ngày mai?

Tôi hy vọng cuốn sách này sẽ không chỉ giúp bạn hiểu thêm về Geely và Lý Thư Phúc, mà còn gợi mở nhiều suy nghĩ rộng hơn về kinh doanh, lãnh đạo, chiến lược và năng lực công nghiệp. Đặc biệt với các doanh nhân, nhà quản trị và những người đang quan tâm đến sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.Câu chuyện củaGeely không chỉ là một bài học về sự thành công, mà còn để lại những bài học đáng suy ngẫm: bắt đầu từ thị trường thật, xây năng lực thật, tôn trọng chất lượng, học từ thế giới nhưng không đánh mất mình, và luôn giữ tinh thần khởi nghiệp ngay cả khi doanh nghiệp đã lớn.

Xin mời bạn cùng bước vào hành trình Geely – từ một doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đến hệ sinh thái ô tô toàn cầu.

Chrissy Le