Dong Anh Pham: “Tôi viết để kết nối hai bờ văn hoá”

Tôi vẫn nhớ buổi sáng mùa đông đầu tiên ở Gothenburg – bầu trời xám bạc, hơi thở hoá thành khói, và tiếng sóng Baltic vỗ nhẹ vào bờ đá lạnh. Giữa cái tĩnh lặng ấy, tôi nhận ra điều thôi thúc mình viết “Hành Trình Volvo” không chỉ là tình yêu với một thương hiệu, mà là khao khát kể lại những điều tử tế vượt qua mọi ranh giới văn hoá.

Thụy Điển khiến tôi thấy thế nào là “im lặng đầy nhân hậu”. Ở nơi ấy, con người không nói nhiều, nhưng mọi điều họ làm đều thấm đẫm tinh thần tôn trọng: tôn trọng thời gian của nhau, tôn trọng không gian chung, và tôn trọng cả thiên nhiên – người bạn thầm lặng đã nuôi dưỡng họ qua hàng nghìn năm.

Khi sống giữa họ, tôi bắt đầu hiểu rằng, sự văn minh thật sự không nằm ở công nghệ hay giàu có, mà nằm ở cách người ta đối xử với sự sống.

Viết để lắng nghe, không phải để lên tiếng

Khi cầm bút viết về Volvo, tôi không viết như một người quan sát từ xa, mà như một người học hỏi.

Mỗi câu chữ là một lần tôi tự hỏi: “Điều gì khiến một thương hiệu có thể tồn tại gần một thế kỷ mà không đánh mất linh hồn?”

Câu trả lời đến rất chậm, qua từng câu chuyện nhỏ – về kỹ sư Nils Bohlin phát minh dây đai an toàn ba điểm và tặng miễn phí cho toàn thế giới; về những chiếc xe được thử nghiệm hàng triệu km chỉ để đảm bảo rằng một sinh mạng con người được bảo vệ.

Tôi nhận ra, Volvo không chỉ chế tạo xe hơi – họ chế tạo niềm tin vào con người.

Và tôi viết, để kể lại niềm tin đó bằng ngôn ngữ của một người Việt – một quốc gia từng trải qua chiến tranh, nhưng vẫn chọn lòng nhân hậu làm điểm tựa.

Khi hai thế giới soi chiếu nhau

Người Thụy Điển sống Lagom – “vừa đủ để hạnh phúc”.

Người Việt sống giản dị – “biết điều, biết dừng”.

Hai nền văn hoá khác biệt nhưng lại giao nhau ở một điểm rất nhân văn: đặt con người ở trung tâm.

Tôi nhìn thấy ở Thụy Điển hình ảnh Việt Nam thu nhỏ – trong nụ cười điềm đạm, trong cách họ nâng niu từng chiếc lá rụng, trong ánh mắt hiền hậu khi chào nhau giữa phố.

Ngược lại, tôi muốn người Việt nhìn thấy Thụy Điển không chỉ là xứ sở của tuyết trắng, mà là một tấm gương của sự tử tế, kỷ luật và tĩnh tại.

Viết Hành Trình Volvo, với tôi, là hành động bắc một cây cầu giữa hai bờ văn hoá.

Một bên là Bắc Âu với lý trí và chuẩn mực; bên kia là Việt Nam với cảm xúc và lòng nhân hậu.

Giữa hai dòng chảy ấy, tôi tìm thấy điểm giao: sự cân bằng giữa nghĩ – và cảm, giữa làm – và sống.

Khi con chữ trở thành sợi dây kết nối

Có người hỏi tôi: “Anh viết về Volvo, hay viết về con người?”

Tôi mỉm cười. Với tôi, đó là một.

Bởi Volvo, ở tầng sâu nhất, không phải là một thương hiệu – mà là một ẩn dụ cho nhân tính.

Một quốc gia lạnh giá vẫn có thể trở thành biểu tượng của sự ấm áp, nếu con người ở đó biết yêu thương đủ nhiều.

Và ở Việt Nam, tôi cũng thấy những điều tương tự – những người thợ âm thầm, những người lái xe, những kỹ sư, những người cha – ai cũng đang góp phần vào “hành trình an toàn” theo cách riêng.

Chính vì thế, tôi viết không chỉ để kể lại, mà để kết nối những trái tim có cùng tần số tử tế.

Viết, là để học cách tin

Có lẽ người viết nào cũng bắt đầu bằng hoài nghi: liệu mình có đủ sâu để kể về một nền văn hoá khác, một thương hiệu đến từ bên kia bán cầu?

Nhưng chính trong quá trình ấy, tôi học được cách tin. Tin rằng cảm xúc là ngôn ngữ chung. Tin rằng, giữa một thế giới ngày càng ồn ào, những câu chuyện về nhân văn vẫn còn người lắng nghe.

Tôi không muốn viết để chứng minh, mà để lan toả. Không để quảng bá, mà để hiểu.

Bởi khi hiểu, ta không còn thấy “người Thụy Điển” hay “người Việt” nữa – ta chỉ thấy con người, trong hình hài khác nhau, nhưng cùng khát vọng sống tử tế.

Đến cuối cùng, viết không chỉ là công việc – nó là một hành trình đi tìm điểm giao giữa hai nền văn hoá, hai lối sống, và hai nhịp tim.

Một bên là Thụy Điển – tĩnh lặng, nguyên tắc.

Một bên là Việt Nam – nồng ấm, linh hoạt.

Khi hai thế giới ấy chạm nhau, ta có được một chân dung hoàn chỉnh của nhân văn: bình tĩnh mà ấm áp, lý trí mà đầy cảm xúc.

Tôi viết để kết nối – không chỉ hai bờ văn hoá, mà hai nửa trong chính con người mình.

Một nửa hướng về lý trí Bắc Âu, nửa kia thuộc về sự dịu dàng phương Đông.

Và ở giữa, có một điều không bao giờ thay đổi – niềm tin vào sự tử tế.

Chrissy Le